Guz Abrikosowa {myoblastoma granulocellułare) należy do nowotworów niezłośliwych, rzadko spotykanych. Pojawia się najczęściej w skórze i jamie ustnej, głównie na języku. Rośnie bardzo wolno, w ciągu kilku lat, osiągając średnice 1-2 cm. Jest zbudowany z komórek, które przypominają komórki mięśniowe. Jednak komórkami macierzystymi guza są komórki Schwanna lub fibroblasty pochewek nerwów obwodowych (1, 2). Postać złośliwa występuje rzadko. Komórki nowotworu są okrągłe lub wielokątne, ziarniste. Rozrasta się on w głąb podścieliska, co może nasuwać podejrzenie raka. Leczenie tej jednostki chorobowej jest chirurgiczne.

Niewiele danych w dostępnym piśmiennictwie, dotyczących występowania guza Abrikosowa w jamie ustnej, skłoniło nas do przedstawienia opisanego niżej przypadku.

Opis przypadku

Pacjentka SA., lat 49 (nr karty ambulatoryjnej 34608/02), została skierowana do Zakładu Chirurgii Stomatologicznej UM w Lodzi z powodu guza zlokalizowanego na przednio-bocznej powierzchni języka po stronie lewej. Guz o wielkości 1,5 cm, konsystencji elastyczno-twardej, ruchomy w stosunku do podłoża, odgraniczony, wrastający w podłoże. Podczas badania palpacyjnego niebolesny. Z wywiadu wynikało, że guz pojawił się ok. 6 lat temu, nie powodował dolegliwości bólowych. Chora zgłaszała się wcześniej do lekarzy stomatologów, którzy podejrzewali raka i odradzali pacjentce poddanie się zabiegowi chirurgicznemu. Na grzbietowej powierzchni języka, po stronie lewej stwierdzono natomiast włókniak o średnicy ok. 0,5 cm.

W dniu przyjęcia stan ogólny chorej dobry. Ciepłota ciała prawidłowa, tętno 86/min, ciśnienie tętnicze krwi wynosiło 140/85 mm Hg. Miejscowo nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. Ruchomość języka prawidłowa. Węzły chłonne podżuchwowe i szyjne przy badaniu palpacyjnym nie były wyczuwalne.

Chora nie wyraziła zgody na jedno-czasowe leczenie obu guzów. W znieczuleniu miejscowym 2% lignokainą guz usunięto cięciem okalającym, z pozostawieniem marginesu tkanek zdrowych po stronie lewej. Ranę zeszyto warstwowo (ryc. 1).

Ryc. 1. Zeszycie rany po wycięciu GCM.	Ryc. 2. Wygląd rany pooperacyjnej po zdjęciu szwów.

Materiał przesłano do badania histopatologicznego. Po 7 dniach zdjęto szwy. Rana zagoiła się prawidłowo (ryc. 2). Wynik badania histopatologicznego nr5967z 15.07.2002 r. potwierdził rozpoznanie wstępne: myoblastoma granulocellułare. Excisio completa.

W dniu 6.11.2002 r. pacjentka zgłosiła się ponownie do naszego Zakładu z powodu włókniaka na grzbietowej powierzchni języka, po stronie lewej (ryc. 3) celem wykonania zabiegu chirurgicznego. Chora zdecydowała się na zastosowanie techniki laserowej. W znieczuleniu miejscowym 2% lignokainą w żelu dokonano waporyzacji włókniaka z użyciem lasera CO2 o mocy 6 W, w opcji pracy ciągłej (ryc. 4).

Ryc. 3. Na powierzchni grzbietowej języka widoczny włókniak.	Ryc. 4. Stan po waporyzacji włókniaka.

Materiał przesłano do badania histopatologicznego. Ranę pooperacyjną pozostawiono do wygojenia bez zakładania szwów. Otrzymany wynik badania histopatologicznego nr 1041 z 12.11. 2002 r. zawierał rozpoznanie: fibroma. Omówienie Guz Abrikosowa (granulocellułare myoblastoma, GCM) został opisany przez Webera w 1854 r., a następnie przez Abrikosowa w roku 1926 r. i został uznany za oddzielną jednostkę chorobową. Jak wynika z piśmiennictwa , opisano ponad 500 przypadków guza Abrikosowa. Lokalizacja dotyczyła tchawicy, gardła, przełyku, powiek, pochwy, oskrzeli.

GCM może występować także pod skórą lub błoną śluzową w postaci mnogich stwardnień, ograniczonych, płaskich lub słabo przesuwalnych. Taką jego postać u 3 chorych opisuje Barafi, natomiast Bemstein omówił występowanie guza Abrikosowa w skórze brody u 48-letniej kobiety w formie licznych skupisk.

Deshpande jest zdania, że GCM jest rzadko występującym guzem zębopochodnym. Stanowi on 1% wszystkich guzów szczęki i żuchwy. Autorzy ci przedstawiają przypadki 2 chorych w wieku 50 i 58 lat, u których guzy były zlokalizowane w okoliq' zębów trzonowych w żuchwie i przed-trzonowych w szczęce. Kapłan natomiast opisuje przypadek 53-- letniego pacjenta z guzem Abrikosowa zlokalizowanym na podniebieniu twardym. Rabaczyński przedstawiaja 2 przypadki noworodków, u których po urodzeniu stwierdzono GCM na wyrostku zębodołowym szczęki i żuchwy. Dzieci operowano w 12. godzinie życia. Przebieg pooperacyjny był bez powikłań.

Aparicio uważaja, że najczęstszym miejscem występowania guza Abrikosowa - 70% przypadków -jest jednak jama ustna, a szczególnie język. Podobnego zdania są Tavassoli.

Autorzy opisują przypadek 22-letniej chorej, u której GCM był zlokalizowany na języku. Także Hattowska przedstawiaja przypadek mężczyzny w wieku 34 lat z tego rodzaju guzem na języku.

Podzielamy zdanie tych autorów, gdyż przedstawiony przez nas przypadek również dotyczył języka.

Bernstein na podstawie obserwacji klinicznych pacjentów leczonych w Uniwersytecie Dentystycznym i Medycznym w Bostonie stwierdzają, iż guz GCM występuje szczególnie w wieku 30-50 lat, częściej u mężczyzn niż kobiet. Opisany przez nas przypadek dotyczył kobiety w wieku 49 lat. Zdaniem wielu autorów GCM rośnie wolno i nieboleśnie. Wielkość średnicy guza wynosi od 0,5 do 2 cm. Tu przedstawionej chorej wielkość guza wynosiła 1,5 cm. Rósł on wolno, w ciągu 6 lat i nie powodował dolegliwości bólowych.